Model-neutral
Cloud hoặc local có thể được thay đổi mà không thay ranh giới quyền hạn của hệ thống.
YANA AI · CONTROL PLANE
AI có thể thay.
Quyền hạn phải bền vững.
Yana AI không phải một model hay một cửa sổ chat. Đây là lớp điều phối nằm giữa trí tuệ, ngữ cảnh và các bề mặt thực thi — để mọi hành động đều có ranh giới và bằng chứng.
01 / MODELNguồn trí tuệModel có thể thay
02 / AUTHORITYCổng quyền hạnCon người quyết định
03 / RECEIPTBằng chứngKết quả kiểm tra được
01 — RANH GIỚI
Đề xuất không phải thực thi.
Model tạo proposal. Yana kiểm tra authority, cấp capability có giới hạn, thực thi qua bề mặt phù hợp rồi ghi receipt. Khi chính sách yêu cầu, con người là người phê duyệt.
Human-governed
Quyền cuối cùng không bị hòa lẫn vào khả năng suy luận của model.
Inspectable
Hành động được nối với quyết định, capability và receipt có thể kiểm tra.
02 · MỘT LƯỢT LÀM VIỆC
Bốn bước, không bước nào nằm trong model.
Model chỉ tạo ra một đề xuất, ví dụ ghi một file hoặc chạy một lệnh. Đề xuất đó chưa làm gì cả. YanaAuthorityChain kiểm tra trước, theo cách tất định: được phép, phải hỏi con người, hoặc bị từ chối.
Chỉ khi được phép, capability tương ứng mới chạy, trong đúng phạm vi đã cấp. Kết quả được ghi thành receipt, nối với quyết định đã dẫn tới nó. Studio và Runtime CLI đi qua cùng một đường này.
Không có vùng mờ giữa đề xuất và hành động.
Model đề xuấtProposal
Authority chain quyết địnhallow · ask · deny
Capability thực thi trong phạm viExecution
Kết quả được ghi lạiReceipt
03 · BÊN TRONG HỆ THỐNG
Sáu tầng, mỗi tầng một việc.
Yana tách trí tuệ, quyền hạn, thực thi và bằng chứng thành các tầng độc lập, nối với nhau bằng hợp đồng rõ ràng. Nhờ vậy đổi một tầng không làm lung lay ranh giới của các tầng còn lại.
Nơi con người làm việc
Studio, Terminal, Web và Discord là các bề mặt tương tác. Studio và Runtime CLI dùng chung một control plane.
Người giám sát ngoài phiên AI
Một supervisor chạy độc lập ở tầng hệ điều hành. Khi phát hiện thay đổi chưa được duyệt, nó có thể HALT toàn bộ phiên. Hook của Claude, Codex hay Cursor chỉ tôn trọng lệnh HALT, không tự có quyền đó.
Chính sách, tác vụ, bộ nhớ
Policy, identity, capability và evidence sống ở đây. Task graph, mission, bộ nhớ L1/L2 và project memory giữ cho công việc tồn tại ngoài một cuộc chat.
Lượt làm việc có kiểu, có thể hủy
yana-rt quản lý typed turn, streaming, hủy giữa chừng và vòng lặp gọi tool. Studio khởi chạy đúng binary yana-rt mà CLI dùng, không phải hai bản triển khai khác nhau.
Trí tuệ và công cụ có phạm vi
Provider local và cloud dùng chung một mô hình quyền hạn. Capability chia thành ba nhóm: truy cập (đọc file, xem git), thay đổi (ghi file, ghi cấu hình, commit) và thực thi (lệnh shell, process, system).
Receipt và dấu vết
Audit chain nối bằng hash theo từng lần gọi tool, và kết quả thực thi mang chữ ký HMAC qua Truth Gate. Ai sửa lịch sử sẽ để lại dấu vết có thể phát hiện.
04 · QUYỀN HẠN LÀ KIẾN TRÚC
Có phạm vi, có thời hạn, thu hồi được.
Policy nằm ngoài model. Ngay cả lệnh dừng khẩn cấp cũng có nghi thức: gỡ HALT phải ghi lại người thực hiện và lý do trước, và không agent nào tự mở khóa cho chính mình.
Mỗi hành động có tên chính thức
Hành động nào cũng có mức rủi ro và yêu cầu phê duyệt riêng. Ví dụ file.write thuộc nhóm thay đổi và cần approval.
Quyền theo chủ thể, phạm vi, thời gian
Một quyền được cấp cho đúng phiên, đúng thư mục, trong một khoảng thời gian, và có thể thu hồi bất cứ lúc nào.
Thiếu governance thì phải lộ ra
Yana không âm thầm bỏ qua quyền hạn. Bị từ chối thì thấy rõ, và HALT luôn là mức cao nhất.
05 · MODEL-NEUTRAL
Đổi model. Luật vẫn ở lại.
Yana hỗ trợ Anthropic, OpenAI, Gemini, Groq, DeepSeek, OpenRouter và Ollama chạy local. Chọn một provider thì Yana dùng model mặc định của provider đó, bạn không cần tự tra danh mục.
Model thay đổi, còn những thứ ở bên phải thì không. Đó là lý do Yana là một control plane, không chỉ là lớp bọc quanh một model.
Trí tuệ có thể thay. Quyền hạn phải bền vững.
Missionkhông đổi
Taskskhông đổi
Project memorykhông đổi
Authority chainkhông đổi
Evidencekhông đổi
06 · NÓI THẲNG VỀ GIỚI HẠN
Những gì chưa xong, Yana nói ra.
Trang này chỉ nói những gì đã có căn cứ. Audit log của Yana là tamper-detectable, tức có thể phát hiện can thiệp, và Yana không gọi nó là tamper-proof. Đây là những chỗ chưa hoàn chỉnh.
Continuity Engine
Task graph, mission và bộ nhớ L1/L2 đang chạy. Continuity Engine hoàn chỉnh vẫn là roadmap.
Wheelbot
Wheelbot có device bridge WebSocket/MCP riêng. Chưa có tuyên bố nào rằng đường đi này đã được xác minh end-to-end qua cùng TurnEngine.
MCP
MCP là tùy chọn, còn thử nghiệm, và không tự tạo approval.
Provider gateway
Provider gateway mới vẫn chưa phải đường dispatch cho mọi lời gọi.
Approval liên tục
Hiện chỉ đường chat trên Terminal có approval-continuation cho capability gây thay đổi. Studio và bản Web đóng gói chạy headless, chưa mở capability thay đổi.
Adapter bên ngoài
Các harness adapter có mức enforcement khác nhau. Yana không giả định mọi harness đều mạnh như nhau.
07 · CÔNG CỤ DÒNG LỆNH
Không cần Studio để dùng Yana.
Yana AI có hai CLI độc lập, cài qua trình quản lý gói chuẩn của mỗi ngôn ngữ — không đụng tới Yana Studio.
PIP · GIÁM SÁT REPOSITORY
yana-ai — áp lớp governance vào project
CLI Python gắn rule, hook, agent, skill, command và kiểm tra tính toàn vẹn cho một project cụ thể — mọi thứ nằm gọn trong project đó.
pip install yana-ai
cd your-project
yana-ai install # gắn hook, ~60 giây
yana-ai doctor . # kiểm tra tính toàn vẹnSau khi cài, lệnh nguy hiểm của agent được ghi log và kiểm tra ngay trên máy, không gọi LLM. Claude Code và Cursor có thể bị chặn trực tiếp; với Codex và Antigravity, cảnh báo hiện ở mức khuyến nghị.
CARGO · RUNTIME & ĐIỀU PHỐI
yana-rt — TurnEngine gốc và workspace terminal
CLI Rust — chính binary mà Yana Studio dùng bên trong. Vừa là workspace terminal chạy model local, vừa điều phối tác vụ và truy cập evidence/capability/memory từ dòng lệnh.
cargo install yana-rt
yana-ai-rt --provider ollama
yana-rt route classify "fix auth"
yana-rt mission create "add-auth"Cùng runtime Studio dùng — streaming, hủy giữa chừng, nhiều tab/phiên, đổi model ngay lúc chạy.
08 · ĐỌC TIẾP
Muốn thấy từng lớp chạy thật?
Kiến trúc cho thấy toàn bộ stack, Runtime cho thấy một lượt làm việc, Governance cho thấy quyền hạn được giữ thế nào.